پس از پایان درمان ارتودنسی و برداشتن براکت ها ، بسیاری از بیماران تصور می کنند که درمان کاملاً به پایان رسیده است. اما واقعیت این است که دندان ها هنوز تمایل دارند به موقعیت اولیه خود بازگردند. به همین دلیل ، استفاده از ریتینر ارتودنسی (Retainer) یا همان نگهدارنده دندان اهمیت بسیار زیادی دارد. ریتینر مرحله پایانی و تکمیلی درمان ارتودنسی محسوب می شود و نقش اصلی آن حفظ نتایج به دست آمده و جلوگیری از حرکت مجدد دندان ها است. در صورت عدم استفاده منظم از این وسیله ، ممکن است دندان ها دوباره جا به جا شوند و نیاز به درمان مجدد به وجود آید. در ادامه ، با تعریف دقیق ریتینر ، انواع آن ، مزایا ، نحوه استفاده و نکات مهم مراقبتی به توصیه بهترین دندانپزشک غرب تهران آشنا می شوید.
تعریف ریتینر ارتودنسی
ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی Orthodontic retainer وسیله ای پلاستیکی یا فلزی است که پس از پایان درمان روی دندان ها قرار می گیرد تا از بازگشت آن ها به جای قبلی جلوگیری کند. این وسیله کاملاً اختصاصی و متناسب با فرم دندان های هر فرد ساخته می شود. ریتینرها با تثبیت موقعیت جدید دندان ها ، به بافت های دهانی فرصت می دهند تا با شرایط جدید سازگار شوند و نتایج درمان ارتودنسی برای مدت طولانی ماندگار بماند. مدت زمان استفاده از ریتینر برای هر فرد متفاوت است ، اما معمولاً در ماه های اول باید تقریباً تمام روز از آن استفاده شود و به مرور زمان تنها هنگام خواب استفاده از آن کافی است.
مزایای استفاده از ریتینر ارتودنسی
استفاده منظم از ریتینر مزایای زیادی دارد که در ادامه به مهم ترین آن ها اشاره می کنیم:
۱. تثبیت موقعیت دندان ها : بعد از جا به جایی دندان ها در طول درمان ، بافت های لثه و استخوان اطراف هنوز در حال سازگاری با موقعیت جدید هستند. ریتینر با ثابت نگه داشتن دندان ها در جای درست ، مانع از بازگشت آن ها به حالت قبلی شده و اصلاح نامرتبی دندان ها بهتر انجام می شود. در واقع ، بدون استفاده از نگهدارنده ، احتمال بازگشت نتایج و بی اثر شدن درمان ارتودنسی بسیار زیاد است.
۲. پیشگیری از مشکلات دهان و دندان : ریتینر ارتودنسی فقط برای زیبایی نیست؛ بلکه به حفظ هماهنگی دندان ها ، بهبود عملکرد جویدن ، گفتار و رعایت بهداشت دهان کمک می کند. استفاده مداوم از ریتینر باعث می شود فشارهای ناهمسان روی دندان ها کاهش یابد و از ایجاد ناهنجاری های جدید یا التهاب لثه جلوگیری شود.
۳. حفظ زیبایی لبخند : یکی از دلایل اصلی انجام ارتودنسی ، داشتن لبخندی منظم و زیباست. ریتینر با جلوگیری از حرکت مجدد دندان ها ، زیبایی و تقارن لبخند را ماندگار می کند. در صورت عدم استفاده از ریتینر ، نظم دندان ها به تدریج از بین می رود و ظاهر لبخند تغییر می کند.
برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر رزیتا پورکیان، فرم زیر را تکمیل نمایید.
"(الزامی)" indicates required fields
انواع ریتینر ارتودنسی
ریتینرها به دو نوع اصلی تقسیم می شوند: ثابت و متحرک. انتخاب نوع مناسب توسط متخصص ارتودنسی و بر اساس وضعیت دندان های هر فرد انجام می شود.
۱. ریتینر ثابت (Fixed Retainer)
این نوع شامل یک سیم فلزی نازک است که پشت دندان های جلویی چسبانده می شود. ریتینر ثابت به طور دائمی روی دندان ها قرار دارد و نیاز به خارج کردن ندارد. از آن جایی که احتمال جا به جایی دندان ها در برخی افراد بیشتر است ، این نوع ریتینر ارتودنسی گزینه ای مطمئن برای تثبیت بلندمدت دندان ها محسوب می شود.
۲. ریتینر متحرک (Removable Retainer)
ریتینر متحرک معمولاً از پلاستیک شفاف یا ترکیب پلاستیک و سیم فلزی ساخته می شود. بیمار می تواند آن را هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن خارج کند. این نوع ریتینر ظاهر نامحسوس تری دارد و برای افرادی که به زیبایی و راحتی اهمیت می دهند ، انتخابی ایدئال است.
مدت زمان استفاده از نگهدارنده ارتودنسی
مدت زمان استفاده از ریتینر در هر فرد با توجه به نوع دندان ها ، سن و میزان حرکت دندانی متفاوت است.
اما به طور کلی ، الگوی استفاده به صورت زیر است:
- در شش ماه اول پس از پایان درمان ، باید روزانه ۲۰ تا ۲۲ ساعت از ریتینر ارتودنسی استفاده شود.
- پس از این مرحله ، زمان استفاده کاهش می یابد و معمولاً فقط در شب ها کافی است.
- برخی متخصصان توصیه می کنند استفاده شبانه از ریتینر را برای سال ها یا حتی به صورت مادام العمر ادامه دهید تا دندان ها همیشه در جای خود بمانند.
نحوه صحیح استفاده و نگهداری از ریتینر
رعایت چند نکته ساده می تواند باعث افزایش عمر ریتینر و حفظ کارایی آن شود. این نکات به طور خلاصه در جدول زیر آورده شده است.
نحوه صحیح استفاده و نگهداری از ریتینر ارتودنسی
مراقبت های ضروری برای افزایش طول عمر نگهدارنده ارتودنسی
- همیشه ریتینر ارتودنسی را در جعبه مخصوص خود نگهداری کنید تا آسیب نبیند.
- آن را در معرض حرارت مستقیم یا نور خورشید قرار ندهید.
- از خم کردن یا کشیدن سیمها خودداری کنید.
- در صورت شکستگی یا تغییر شکل ریتینر ، بلافاصله به دندانپزشک مراجعه کنید.
سخن آخر
ریتینر ارتودنسی بخش ضروری درمان ارتودنسی است و بدون استفاده صحیح از آن ، نتایج درمان ممکن است به تدریج از بین برود. این وسیله ساده اما مهم ، دندان ها را در موقعیت جدید نگه می دارد ، از بروز مشکلات لثه ای جلوگیری می کند و لبخند زیبا و منظم شما را ماندگار می سازد. اگر به تازگی درمان ارتودنسی خود را به پایان رسانده اید یا قصد شروع آن را دارید ، فراموش نکنید که استفاده منظم از ریتینر کلید موفقیت و ماندگاری نتایج درمان شماست . برای انتخاب نوع مناسب ریتینر و اطلاع از مدت زمان استفاده ، حتماً با متخصص ارتودنسی با تجربه مشورت کنید تا بهترین نتیجه را به دست آورید.
